Slechts 35 procent van de Nederlandse organisaties heeft volledig inzicht in de kosten van IT. Tegelijkertijd geeft 66 procent aan regelmatig in technologie te investeren zonder goed te weten wat die investering oplevert. Dat blijkt uit de Tech Reality Check 2026 van Conclusion.
Voor het onderzoek werden 1.058 IT-beslissers in Nederland, Duitsland, Portugal en Spanje ondervraagd. Conclusion onderzocht onder meer hoe organisaties omgaan met IT-kosten, digitale schuld, data, AI en digitale afhankelijkheden.
Kosten zijn lang niet altijd volledig zichtbaar
Hoewel veel organisaties aangeven zicht te hebben op hun IT-kosten, blijkt dat overzicht vaak onvolledig.
Van de organisaties in de vier onderzochte landen zegt 85 procent een volledig of grotendeels volledig kostenoverzicht te hebben. Slechts 55 procent noemt dat overzicht daadwerkelijk volledig.
Indirecte kosten en toekomstige verplichtingen kunnen daardoor buiten beeld blijven.
Nederland blijft volgens het onderzoek duidelijk achter. Slechts 35 procent van de Nederlandse organisaties zegt een volledig overzicht van de IT-kosten te hebben. In Duitsland is dat 71 procent, in Spanje 56 procent en in Portugal 47 procent.
Digitale schuld remt innovatie
Een ander probleem is de zogenoemde digitale schuld: achterstanden die ontstaan door verouderde systemen, tijdelijke technische oplossingen en uitgesteld onderhoud.
Zestig procent van de onderzochte organisaties ervaart deze achterstanden als een grote of structurele belemmering voor innovatie. Toch gebruikt slechts achttien procent digitale schuld als criterium bij beslissingen over nieuwe investeringen of het uitfaseren van systemen.
Ook uitstel blijkt kostbaar. Volgens het onderzoek onderschrijft 72 procent dat het uitstellen van structurele IT-oplossingen leidt tot hogere kosten en grotere risico’s.
Nederland meet de opbrengst relatief weinig
Niet alleen het kosteninzicht blijft in Nederland achter. Ook het meten van de waarde van digitale voorzieningen gebeurt minder vaak.
Volgens Conclusion meet 49 procent van de Nederlandse organisaties de waarde van digitale voorzieningen grotendeels of structureel. In Spanje is dat 77 procent en in Duitsland 71 procent.
Daarnaast zegt zeventien procent van de Nederlandse organisaties de waarde voornamelijk op aannames te baseren.
Conclusion ziet hierin een bredere kloof tussen het herkennen van digitale problemen en het daadwerkelijk nemen van maatregelen. Ook in andere onderdelen van de Tech Reality Check komt dat patroon terug.
Technologie wordt daarmee een bestuursvraagstuk
Volgens Thijs van Es, algemeen directeur van Conclusion Strategies, moeten organisaties IT-kosten en digitale achterstanden nadrukkelijker meenemen in de besluitvorming.
De cijfers raken daarmee niet alleen de IT-afdeling. Wanneer onduidelijk is wat technologie werkelijk kost en oplevert, wordt het voor directies moeilijker om investeringen, vervanging en prioriteiten tegen elkaar af te wegen.
De Tech Reality Check 2026 is het eerste onderzoek in een jaarlijks terugkerende reeks van Conclusion.
Bron: Conclusion / Marcommit