Wel vertrouwen in naleving, maar impact op IT-processen vaak onduidelijk
Rijswijk, 15 juli 2025 – Slechts de helft van de Nederlandse zorgorganisaties weet wat de invoering van de European Health Data Space (EHDS) inhoudt. Maar wat er precies moet gebeuren om aan de nieuwe Europese regels te voldoen, is vaak nog niet duidelijk. Dat blijkt uit onderzoek van SureSync onder ruim 90 beslissers die werken met medische gegevens.
De EHDS is een Europese verordening die directe werking heeft: landen hoeven deze wetgeving niet eerst nationaal in te voeren. Toch heeft ruim de helft van de zorgorganisaties (53%) nog geen impactanalyse gedaan. Dat betekent dat zij niet scherp hebben wat de gevolgen zijn voor hun datastromen, IT-systemen of uitwisseling van medische gegevens.
Eerste stappen in de praktijk
Toch ondernemen sommige organisaties al actie. Uit het onderzoek blijkt dat er op vier manieren het vaakst wordt gestart met de voorbereiding:
-
35% werkt met een stappenplan
-
34% heeft een intern projectteam opgezet
-
29% biedt trainingen aan voor medewerkers
-
29% gebruikt ondersteunende software
Vertrouwen overheerst, ondanks achterstand
Opvallend is dat een grote meerderheid (76%) ervan overtuigd is dat zij de EHDS-wetgeving goed naleven of dat binnenkort zullen doen. Meer dan een kwart (28%) verwacht de procesaanpassingen zelfs binnen een jaar af te ronden.
Volgens Sander Odijk, Managing Director van SureSync, is dat optimisme niet altijd terecht:
“De EHDS is begin dit jaar ingegaan, dus zorgorganisaties moeten nú in actie komen. Maar veel partijen staan nog aan het begin. Mijn advies: start met een impactanalyse, breng systemen en datastromen in kaart, stel een stappenplan op en stel een projectteam samen. Zo voorkom je paniek en noodgrepen op het laatste moment.”
EHDS: Checklist voor een goede voorbereiding
Voor zorgorganisaties die grip willen krijgen op de implementatie van de EHDS, is dit een beknopte checklist:
-
Voer een impactanalyse uit: Breng in kaart welke systemen, processen en data worden geraakt.
-
Inventariseer datastromen: Welke medische gegevens worden gedeeld, met wie en op welke manier?
-
Controleer software en infrastructuur: Ondersteunen huidige systemen veilige en gestandaardiseerde uitwisseling?
-
Stel een intern projectteam aan: Zorg voor vertegenwoordiging vanuit IT, juridische zaken en compliance.
-
Maak een realistisch stappenplan: Bepaal welke wijzigingen wanneer moeten plaatsvinden.
-
Train medewerkers gericht: Richt trainingen op bewustwording en veilige omgang met gezondheidsdata.
-
Evalueer en toets voortgang periodiek: Voorkom verrassingen en blijf op koers richting volledige naleving.
Praktische tips voor implementatie
-
Start klein, maar concreet: Begin met één afdeling of datastroom als pilotproject.
-
Gebruik bestaande normen en standaarden: Denk aan NEN 7510 of HL7/FHIR bij het inrichten van IT-processen.
-
Houd toezicht centraal: Zorg dat de eindverantwoordelijkheid voor naleving duidelijk is belegd.
-
Wees transparant naar patiënten en partners: Goede communicatie voorkomt wantrouwen en weerstand.
-
Werk samen met branchegenoten: Deel inzichten, formats en oplossingen via sectorinitiatieven of koepelorganisaties.
