Cisco’s Jan Heijdra over de AI-trends die kantoor-IT gaan transformeren
In 1986 legden drie wetenschappers de basis voor wat we nu kennen als moderne AI. In 2026 breekt een nieuw tijdperk aan, stelt Jan Heijdra, Field CTO Security bij Cisco Nederland. Het jaar wordt gekenmerkt door de opkomst van Agentic AI – systemen die zelfstandig opereren, leren en samenwerken.
Van training naar toepassing
AI ontwikkelt zich van het trainen van modellen naar het direct beantwoorden van prompts: inference. Dankzij kleine gespecialiseerde modellen en edge computing vindt dit proces steeds dichter bij de gebruiker plaats – ook bij niet-menselijke identiteiten.
De opkomst van een AI-economie
AI werkt met tokens als verwerkings-eenheden. In 2026 ontstaat een economie waarin AI-tokens als valuta fungeren. Heijdra verwacht dat dynamische tokenprijzen – bijvoorbeeld gebaseerd op energieverbruik – invloed gaan hebben op het gedrag van AI-agents.
AI met een eigen identiteit
Agents krijgen een digitale identiteit en worden opgenomen in directories, wat het mogelijk maakt om onbetrouwbare servers uit te sluiten. AI-security wordt volwassen, met toepassingen van zero trust, least privilege en een eigen OWASP-lijst.
Soevereine AI-oplossingen winnen terrein
Nu AI steeds meer mission critical wordt, groeit de behoefte aan controle. Europese organisaties verschuiven van hyperscalers naar private infrastructuur. Soevereine AI zorgt voor meer grip op data, uptime en compliance.
Verlies van vaardigheden door AI
Agentic workflows automatiseren IT-taken, maar brengen ook risico’s met zich mee, zoals afname van kritisch denkvermogen. Heijdra verwacht de opkomst van commerciële AIOps-platforms met generatieve interfaces die IT-dienstverlening fundamenteel veranderen.
Nieuwe dreiging: promptware
AI is ook kwetsbaar. In 2026 zullen aanvallen via geavanceerde prompts – zogeheten promptware – vaker voorkomen. Complexe ‘multi-turn’ promptinjecties blijken bijzonder effectief en vragen om een nieuwe beveiligingsaanpak.
Kleine modellen, grote impact
Volgens Heijdra ligt de toekomst bij small en domeinspecifieke language models, die met minder rekenkracht specifieke taken uitvoeren. Tegelijkertijd ziet hij de opmars van 3D-wereldmodellen, waarmee AI virtuele concepten volledig kan vormgeven.
“AI zal in 2026 een ongekende impact hebben op ons dagelijks leven en het bedrijfsleven,” zegt Heijdra. “Daarom hebben we een morele plicht om die ontwikkeling bewust te sturen.”
